Sağlıklı bir menopoz geçirmek mümkün

Op. Dr. Yeşim Yerçok, menopoz döneminde görülen değişim ve şikayetlerin neler olduğuna değinerek, bu dönemdeki şikayetleri azaltmanın yollarını ve dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.

Ayşegül Yıldız

Kadının adetten kesilip doğurganlığını yitirdiği devreye menopoz denir. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Yeşim Yerçok, menopozun genelde yaşlanmayla beraber yumurtalık organlarının tükenmesiyle başlayacağı gibi cerrahi operasyonla yumurtalıkların alınması veya çalışamayacak derecede hasar görmesine bağlı olarak da ortaya çıktığını söyledi.

Menopoza girme yaşının tüm dünyada ortalama 45-55 olduğunu belirten Op. Dr. Yeşim Yerçok, 1 yıl boyunca adet kanamasının olmaması ve yapılacak hormon tetkikleriyle menopoz tanısı konduğunu, 40 yaşından önce menopoza girmenin ise “erken menopoz” olduğunu ifade etti.

Menopoz belirtilerinin yumurtalıkların fonksiyonlarının yerine getiremediği, salgılanan östrojen hormonunun oldukça azaldığı için ortaya çıktığını dile getiren Op. Dr. Yerçok,  şunları söyledi: “Bu dönemde ateş basması, terleme, çarpıntı, iştah artışı, uykusuzluk, sinirlilik, depresyon, unutkanlık, halsizlik, cinsel istekte azalma, vajinada kuruma, ağrılı cinsel ilişki, idrar kaçırma gibi şikayetler ortaya çıkmaktadır. İlerleyen dönemde koroner arter hastalığı, kemik erimesi (osteoporoz) meydana gelebilmektedir. Bunların yanında deride kuruma, saçlarda dökülme gibi değişiklikler de olur.

Sıcak basması, uyku değişiklikleri, psikolojik değişiklikler genellikle menopozun ilk yıllarında daha fazla hissedilir, daha sonra ortadan kalkar. Ancak bazı kadınlarda 5 yıldan uzun sürebilir. Menopoza geçiş döneminde görülen adet düzensizlikleri gebelikten ve düzensiz kanamaya neden olan genital sistemin kötü huylu hastalıklarından ayırt edilmelidir.”

Menopozda kemik erimesi önlenebilir

Menopoz şikayetlerinin önüne geçmek, kalp hastalıkları ve kemik erimesi riskini azaltmak için Hormon Replasman Tedavisi (HRT) uygulandığını belirten Op. Dr. Yerçok, menopoz tanısının erken belirlenip tedaviye de erken başlanılmasının gerektiğini söyleyerek şöyle devam etti: “Östrojen ağızdan, ciltten veya vajinadan verilebilir. Hormon kullanımın sakıncalı olduğu durumlarda osteoporozu engellemek için Kalsiyum desteği, D vitamini ve bifosfonatlar kullanılmalı ve kalsiyumdan zengin diyete (süt, peynir yoğur vs) ağırlık verilmelidir. Her gün düzenli yürüyüşler veya hafif ağırlık kaldırma gibi kasları güçlendiren egzersizler oldukça faydalıdır. D vitamininin yararını arttırmak için güneşli günlerde güneş ışığından mümkün olduğunca faydalanılmalıdır.”

Egzersiz, bu dönemde daha önemli

Op. Dr. Yerçok, “Menopoz döneminde egzersiz yapmak yaşamın her döneminden daha önemlidir. Sıcak basmaları ve ruhi dalgalanmalar yaşarken kendinizi egzersiz yapmak için çok motive hissetmeyebilirsiniz. Ancak düzenli fiziksel aktivite aslında menopoz semptomlarını daha katlanılabilir hale getirebilir. Menopozda genellikle yaşlanma hissiyle beraber vücut sağlığınızdan emin olmama ve kontrolün elinizden gittiği hissedilir.  Egzersiz yapmanız bu kontrolün bir kısmını geri kazanmanın en iyi yoludur.

Beslenmenize özen gösterin

Menopozda azalan östrojen seviyeleri, metabolizmanızı olumsuz yönde etkiler ve kilo alımına yol açar. Bu değişiklikler kolesterol seviyenizi yükseltir, vücudunuzun karbonhidratları sindirme şeklini ve kemik yoğunluğunu olumsuz yönde etkileyebilir.  Diyetinizde değişiklikler yapmak menopoz semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir.

Süt, yoğurt ve peynir gibi süt ürünleri kemik sağlığı için gerekli olan kalsiyum, fosfor, potasyum, magnezyum,  D ve K vitaminlerini içerir. Daha fazla süt ürünleri ve hayvansal protein tüketen kadınlar, daha az yiyenlere göre önemli ölçüde daha yüksek kemik yoğunluğuna sahiptir.

Omega-3 yağ asitleri gibi sağlıklı yağlar menopoza giren kadınlara fayda sağlayabilir. Sıcak basma sıklığını ve gece terlemelerinin şiddetini azaltmaktadır.

Tam tahıllar, lif ve tiamin, niasin, riboflavin ve pantotenik asit gibi vitaminler açısından yüksektir. Tam tahıllar açısından zengin bir diyet, kalp hastalığı, kanser, diyabet ve erken ölüm riskinin azaltmaktadır.

Meyve ve sebzeler, vitamin ve mineraller, lif ve antioksidanlarla doludur. Meme kanseri riskini azaltır,  kan basıncını düşürür,  daha az sıcak basması, daha iyi uyku ve daha düşük depresyon oranları görülür.” açıklamalarını yaptı.

Hormon tedavisi ile şikayetleri azaltın

Menopozda en çok görülen ateş basmasının östrojen hormonu tedavisiyle kontrol altına alındığına değinen Op. Dr. Yerçok, “Menopoz sonrası uygulanan hormon tedavisinin en erken etkisi sıcak basması, gece terlemesi ve vajinal kuruluğu önlemesidir. Yine bu dönemde ortaya çıkan uyku bozukluklarına karşı östrojen hormonu tedavisinin önemli bir yeri vardır. Östrojen hormonunun uykuya dalma süresini kısalttığı ve uyku kalitesini arttırdığı kanıtlanmıştır.

Kadınlarda östrojen hormonunun cildin kollajen içeriğini korumada önemli işlevi olduğu gösterilmiştir. Yapılan çalışmalar östrojen tedavisi alan kadınlarda cilt kırışıklıklarının daha az yaşandığını saptamıştır.” diye konuştu.

Sağlıklı bir menopoz süreci için neler yapılmalı?

Menopoz dönemini sağlıklı bir şekilde geçirebilmek için Op. Dr. Yerçok, şu önerilerde bulundu:

  1. Yatak odanızı serin tutun, ağır battaniyelerden kaçınmak gece terleme şansınızı azaltmaya yardımcı olabilir.
  2. Günde 20-30 dakika orta derecede egzersiz yapın ve günlük kalori alımınızı 400 ila 600 kalori azaltın.
  3. Depresyon, endişe, üzüntü ve uykusuzluk yaşıyorsanız bir terapist veya psikologla konuşun.
  4. Osteoporoz riskinizi azaltmak, enerji seviyenizi arttırmak ve uyku düzeninizi iyileştirmeye yardımcı olmak için kalsiyum, D vitamini ve magnezyum takviyeleri alın.
  5. Gevşeme ve nefes alma tekniklerini uygulayın, yoga ve meditasyon yapın.
  6. Cilt kuruluğunu azaltmak için günlük nemlendiriciler uygulayın.
  7. Sigarayı bırakın ve alkol kullanımını sınırlayın.
  8. Hormon replasman tedavisi alamıyorsanız östrojen eksikliğinin neden olduğu menopoz semptomları için doktor önerisiyle bazı bitkisel takviye ilaçları kullanılabilir.
Paylaş
123456

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.