Özgüven nedir? Özgüven nasıl kazanılır?

Uzm. Klinik Psk. Cenk: “Özgüven çocukluktan itibaren oluşmaya başlar. Bu dönemden itibaren özellikle ailenin tutum ve davranışları özgüvenin kazanılmasında çok önemlidir.“

Ayşegül Yıldız

Özgüven; kendine inanmak ve kendine güvenmektir. Sağlıklı ilişkiler kurmanın özgüvene bağlı olduğunu belirten Uzman Klinik Psikolog Dilan Kardelen Cenk, özgüveni, özsaygı ve öz yeterlilik kavramlarının etkilediğini söyledi. Uzm. Klinik Psk. Dilan Kardelen Cenk, ”Özsaygı ‘kendine saygı duymak’ ve ‘kendini olduğu gibi kabullenmek’ demektir. Öz yeterlilik ise, ‘belli bir konu ve durumla ilgili kendini yeterli ve yetkin hissetmek’ demektir. Kısacası özgüven; özsaygı, öz yeterlilik kavramları birbirleriyle bağlantılıdır ve hepsi birbirini etkiler ve tamamlar. Bu sebeple, bireylerin dıştan yansıttıklarına bakarak bir değerlendirme yapmak yanlış olabilir. Özgüveni olan kişi kendini rahatça ifade eder, toplum içinde rahatça hareket eder, daha atılgan olur. Çünkü bireyin kendine olan inancı yüksektir. Sağlıklı özgüven sahibi olmak, sağlam bir ruhun önemli ve olması gereken maddelerinden biridir.” dedi.

Psk. Cenk, özgüvenin çocukluktan itibaren oluşmaya başladığını, temelinin 0-2 yaş arasında atıldığını ve bu dönemin özgüven açısından çok önemli olduğunu ifade etti.

Özgüven eksikliğinin sebepleri nelerdir?

Özgüven eksikliğinin sebeplerine değinen Psk. Cenk, şunları söyledi: “Öncelikle bireyin yetiştiği ailedeki tutumlar çok önemlidir. Kişi ailesinden, çocukluğundan itibaren ‘Sen yapamazsın!’ , ‘Aptalsın ve beceriksizsin. Zaten sen hiç bir şeyden anlamazsın.’ gibi cümleler duyarsa, ilerde özgüven sahibi olması zorlaşır. Çünkü o kalıplar kişiye yerleşmiş ve değişmez olarak düşündüğü yargılar olarak kalacaktır. Örneğin çocukken, okullarda ve aile ortamında zorbalığa maruz kalan bireyler, daha sonra yaşamlarının devamında özgüven eksikliği yaşarlar.

Birey kendine olan inancının olmaması sebebiyle, kendi yeteneklerini ve kabiliyetlerini keşfedemez. Genellikle kendilerine olan olumsuz düşünceleri, olumlu düşüncelerinden daha fazladır. Böylelikle kişi kendini başarılardan soyutlar ve kendinde var olan potansiyeli sürekli bir şekilde yok sayar. Bu durum kendisinin ve yeteneklerinin körelmesine sebep olur.

Özgüvensizliğin ve özgüven eksikliğinin altında aslında ‘değersizlik ve yetersizlik’ algısı yatar. Özgüven eksikliği yaşayan kişiler için başkaları hep ‘mükemmeldir’ ve hep hatasızdır. Bunun yanında sanki bir tek kendileri hatalı ve kendileri kötüdür gibi algılarlar. Aslında böyle bir şey yoktur. Herkesin doğruları ve yanlışları, herkesin iyi ve kötü tarafları vardır. Birey bunu bilmeli ve kendisinin iyi taraflarını da görmelidir. İyi tarafları için kendisini tebrik etmelidir. Aile içinde ise, ebeveynler kendi çocuğuna destek verir ve güvenirse, çocuğu hata yaptığında da arkasında durursa, çocuğun özgüveni gelişecek ve ilerde özgüven sahibi bir birey olacaktır. “

Kaybedilen özgüven nasıl kazanılır?

Özgüven kazanılmasında ailenin büyük rolü olduğunu dile getiren Psk. Cenk, “Ailemiz bize ‘Korkma, sen yaparsın. Başarırsın, sana güveniyorum ve sana inanıyorum. Sen yeteneklisin, bunu da halledersin.’ gibi mesajlar iletirse sağlıklı bir özgüven sahibi oluruz. Böyle bir güven ortamında büyümeyen bireylerin, ailelerinin yapmadıklarını kendi kendilerine yapmaları gerekir. Yani burada örneğin; arkadaş, eş, dost sahibi olabilirsiniz. Sosyal çevremizin bize olan desteğine çok ihtiyaç duyarız. İnsanlarla iyi ilişkiler kurmak, duygu paylaşımları, duygu alışverişi yapmak özgüvenimizi tazeler. Yalnız olmadığını düşünmek, özgüven kazanımı açısından büyük önem arz eder. Çevrenizde size değer ve önem veren, sizi seven insanların farkına varmak, onlarla iletişim halinde kalmak özgüveninizi tekrar kazanmanıza çok yardımcı olur. Bir telefonla bile yanınıza gelecek birileri elbet vardır. Bunu unutmamak gerekir. Burada önemli olan şey, hayata tutunmaya ve umutlarımızı yeşertmeye ihtiyaç duyulmasıdır.

Özgüveni geri kazanmak ve geliştirmek tabii ki mümkündür. Fakat burada anahtar kelimeler ‘sabırlı olmak ve istikrarı bozmamak’tır. Eğer kişinin gündelik hayatı özgüvensizlik probleminden kaynaklı olumsuz bir şekilde etkileniyorsa, psikoloğa veya psikiyatriste giderek profesyonel bir yardım alabilir. Unutmayın, sadece kaybetmekten korkmadığınız zaman kazanabilirsiniz.” şeklinde konuştu.

Paylaş
123456

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.